YENİ Parti İzmir Milletvekili Prof. Dr. Ümit Özlale: “Onaylanan 5 Milyon Lira, Harcanan 5,45 Milyar Lira!”
YENİ Parti İzmir Milletvekili Prof. Dr. Ümit Özlale, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Sağlık Bakanlığının 2027 yılı bütçesini değerlendirerek tıbbi cihaz, malzeme ve ilaç alımlarında onaylanan tutarın bin 90 katı harcama yapıldığını söyledi. Bakanlığın 3 bin 19 yazılı soru önergesinin yüzde 69'unu yanıtsız bıraktığını, şehir hastaneleriyle ilgili 61 önergeye ise cevap vermediğini belirten Özlale, bağımlılıkla mücadeleden hekim göçüne, ruh sağlığı hizmetlerinden döner sermaye zararlarına kadar birçok konuda açıklama istedi.
YENİ Parti İzmir Milletvekili Prof. Dr. Ümit Özlale, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülen Sağlık Bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. 2025 yılında tıbbi cihaz, malzeme ve ilaç alımı için onaylanan 5 milyon liralık tutara karşılık gerçekleşen harcamanın 5,45 milyar liraya ulaştığını belirten Özlale, aradaki bin 90 katlık farkın açıklanmasını istedi.
Sağlık Bakanlığının bütçe önceliklerini, koruyucu sağlık hizmetlerini, sağlık personeli hedeflerini ve Meclis denetimine verdiği yanıtları eleştiren Özlale, kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve hesap verebilirlik çağrısında bulundu.
“SAĞLIK BAKANLIĞININ BÜTÇESİ FAİZ HARCAMALARININ ANCAK YARISI KADAR”
Konuşmasına Anayasa'nın sosyal devlet ilkesini hatırlatarak başlayan Özlale, 2027 yılı bütçesinde sağlık hizmetlerine ayrılan kaynağın faiz harcamaları karşısındaki büyüklüğüne dikkat çekti.
Özlale, “İlk önce Anayasa'mızın sosyal devlet ilkesinden bahsetmek istiyorum. 2027 bütçesinde maalesef Sağlık Bakanlığımızın bütçesi faiz harcamalarının ancak yarısı kadar. Ama siz yine iyisiniz, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının bütçesi faiz harcamalarının altıda biri kadardı zaten.” ifadelerini kullandı.
Sağlık bütçesindeki kaynak dağılımının sosyal devlet anlayışı çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini savunan Özlale, özellikle koruyucu sağlık hizmetleri ve bağımlılıkla mücadele programlarında belirlenen hedeflerin gerisinde kalındığını söyledi.
“BAĞIMLILIKLA MÜCADELEYE AYRILAN 2,75 MİLYAR LİRA HARCANMAMIŞ”
Bağımlılıkla Mücadele Programı'na ayrılan kaynağın 2025 yılında yalnızca yüzde 45'inin kullanıldığını belirten Özlale, program kapsamında harcanmayan 2,75 milyar liranın başka bir alana aktarıldığını ifade etti.
Özlale, “Bazı paralar var ama o programlara harcanmıyor Sayın Bakanım. Mesela Bağımlılıkla Mücadele Programı'na ayrılan kaynağın 2025 yılında sadece yüzde 45'ini harcayabilmişiz. Oysa Türkiye'nin en büyük problemlerinden bir tanesi bağımlılıkla mücadele. Dolayısıyla 2025 yılında 2,75 milyar lirayı bu program kapsamında harcayamayıp başka bir yere aktarmışsınız. Ben bunu önemli bir eksiklik olarak görüyorum.” dedi.
Bağımlılıkla mücadele için yapılacak kaynak artışlarını destekleyeceklerini açıklayan Özlale, “Burada şunu açıkça söyleyeyim, Bağımlılıkla Mücadele Programı'na iktidar partisi ne kadar fazla destek önerirse biz onu destekleyeceğiz, ona evet vereceğiz.” ifadelerini kullandı.
Bağımlılık rehabilitasyon merkezi sayısında da hedeflerin altında kalındığını belirten Özlale, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
“ŞEHİR HASTANELERİNE 160 MİLYAR LİRA, HALK SAĞLIĞINA AYRILAN KAYNAĞIN 6,6 KATI”
Şehir hastanelerine ayrılan kaynakları da gündeme getiren Özlale, bu alandaki 160 milyar liralık tutarın halk sağlığına ayrılan kaynağın 6,6 katına karşılık geldiğini söyledi.
Özlale, “Şehir hastanelerinden çok bahsedildi. 160 milyar lira, halk sağlığına ayrılan kaynağın 6,6 katı Sayın Bakan. Bu da bence sosyal devlet ilkesiyle uyuşan, örtüşen bir şey değil.” değerlendirmesinde bulundu.
Koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan kaynakların artırılmasının önemine işaret eden Özlale, 2027 yılı bütçe teklifinde bu alanda öngörülen artışı olumlu bulduğunu ancak geçmiş yıllardaki gerçekleşmelerin hedeflerin altında kaldığını belirtti.
Özlale, “Koruyucu sağlık programında 2027 yılı için bir artış öngörülüyor. Bu önemli, keşke daha da fazla olsa. Fakat size birkaç gösterge sunmak istiyorum. Koruyucu sağlığın payı 2025 yılı başlangıcında yüzde 26,8 olarak belirlenmiş, gerçekleşme yüzde 24,9 olmuş. Dolayısıyla hedefin altında kalmışız. 2027 teklifinde yüzde 29,8 hedefiniz var. İnşallah tutturursunuz.” dedi.
“KIZAMIK AŞILAMASINDA VE KANSER TARAMASINDA HEDEFLERİN GERİSİNDEYİZ”
Koruyucu sağlık hizmetlerine ilişkin performans göstergelerini değerlendiren Özlale, kızamık aşılamasında yüzde 95 olarak belirlenen hedefe karşılık yüzde 92 gerçekleşme sağlandığını, rahim ağzı kanseri taramasında ise hedefin 13 puan altında kalındığını açıkladı.
Özlale, “Sayın Bakan, kızamık aşılamasında yüzde 95'i hedeflemişsiniz, gerçekleşme yüzde 92. Rahim ağzı kanseri taraması çok önemli, çok çok önemli. Hedefiniz yüzde 70'miş, gerçekleşme hedefin 13 puan altında kalmış. Dolayısıyla koruyucu sağlık göstergelerinde iyiye doğru bir gidiş olduğunu söylemek çok da mümkün değil.” ifadelerini kullandı.
Aile sağlığı merkezleri ve sağlıklı hayat merkezlerine ilişkin hedeflerin de tutturulamadığını belirten Özlale, 117 yeni aile sağlığı merkezi açılması hedeflenirken yalnızca 15 merkezin açıldığını, sağlıklı hayat merkezi sayısında ise 420 hedefinin 335'te kaldığını söyledi.
Özlale, “Programa bütçe ayırıyorsunuz ama bu hedeflerin de tutmasını bekliyoruz sizden.” diyerek Sağlık Bakanlığının performans hedeflerini gerçekleştirmesi gerektiğini vurguladı.
“HEDEFLERE ULAŞMAK YERİNE HEDEFLERİ AZALTIYORSUNUZ”
Sağlık personeli sayısına ilişkin hedeflerin aşağı çekilmesini eleştiren Özlale, 100 bin kişiye düşen hemşire ve ebe sayısında 2028 hedefinin 500'den 400'e, 2027 hedefinin ise 460'tan 395'e indirildiğini belirtti.
Özlale, “Sayın Bakanım, bütün bu göstergelere baktığımız zaman bizler hedeflere ulaşmak yerine hedefleri azaltıyoruz. Mesela 100 bin kişiye düşen hemşire ve ebe sayısında 2028 hedefimiz eskiden 500'müş. Bunu 400'e indirmişsiniz. Yani o hedefe ulaşmak yerine hedefi niye düşürüyorsunuz? Biz bunu anlamakta güçlük çekiyoruz. 2027 hedefiniz 460'mış, bunu da 395'e çekmişsiniz.” dedi.
Bakanlığın performans programı ile stratejik planında yer alan hedeflerin sonradan düşürülmesini eleştiren Özlale, “Sizin hem performans programınızda hem de stratejik planınızda 2027 ve 2028 yılları için gösterdiğiniz hedeflerin daha sonra aşağı çekilmesi, hedefleri küçülttüğünüz anlamına geliyor. Bu da bence doğru bir strateji değil.” ifadelerini kullandı.
Türkiye'nin yaşlanan nüfus yapısına dikkat çeken Özlale, sağlık personeli ihtiyacının önümüzdeki dönemde daha da artacağını söyledi.
“HEMŞİRE SAYISINDA OECD ORTALAMASININ ÜÇTE BİRİ DÜZEYİNDEYİZ”
Türkiye'deki sağlık personeli ve hastane yatağı sayısını Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ortalamalarıyla karşılaştıran Özlale, hemşire sayısında Türkiye'nin OECD ortalamasının üçte biri düzeyinde olduğunu belirtti.
Özlale, “Hemşire sayısında OECD ortalamasının üçte biri düzeyindeyiz. OECD ülkelerinin üçte biri kadar hemşiremiz var. Sizin sunumunuzda bu sayının artacağına dair herhangi bir cümle ya da herhangi bir strateji duymadım. Hekim sayısında OECD ortalamasının yüzde 69'undayız. Hastane yatağında da yüzde 75'indeyiz.” diye konuştu.
Sağlık çalışanı sayısının artırılmasına yönelik somut politikaların açıklanmasını isteyen Özlale, özellikle hemşire ve ebe ihtiyacına ilişkin hedeflerin aşağı çekilmesini eleştirdi.
“YALNIZCA 2024 YILINDA 900'ÜN ÜZERİNDE HEKİMİMİZİ KAYBETTİK”
Sağlık çalışanlarının yurt dışına göçünü de gündeme taşıyan Özlale, 2024 yılında Almanya'ya 552, Birleşik Krallık'a ise 368 Türk hekimin gittiğini belirtti.
Özlale, “Beyin göçü bizim için çok önemli problemlerden bir tanesi. Biz başta hekimlerimiz olmak üzere kimsenin bu ülkeden gitmemesini, hayallerini bu ülkede kurmasını isteriz.” dedi.
İyi hâl belgesi alan hekim sayısıyla Bakanlığın açıkladığı yurt dışına giden hekim sayısı arasında farklılık bulunduğunu savunan Özlale, bu verilerin açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Özlale, “Yalnızca 2024 yılında Almanya ve Birleşik Krallık'a giden Türk hekim sayısı 552 artı 368. Yani yaklaşık 900'ün üzerinde hekimimizi kaybettik. Bunları geri kazanmak için bir stratejiniz var mı? Bununla ilgili de bize bilgi verirseniz çok seviniriz.” ifadelerini kullandı.
“CEPTEN SAĞLIK HARCAMALARI BİR YILDA İKİ KATINA ÇIKTI”
Vatandaşların doğrudan kendi bütçelerinden karşıladığı sağlık harcamalarına ilişkin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerini değerlendiren Özlale, cepten sağlık harcamalarının bir yılda iki katına çıktığını söyledi.
Özlale, “TÜİK'in sağlık harcamaları istatistiklerine baktığımız zaman 2024 yılına kadar ulaşabiliyoruz. Cepten sağlık harcaması bir yılda iki katına çıkmış gözüküyor. OECD'nin 2025 raporu da benzer bir şey söylüyor. Burada ne durumdayız? Cepten sağlık harcaması 2026 yılında ne durumda? 2027 yılı için hedefiniz nedir?” sorularını yöneltti.
Sağlık hizmetlerinden duyulan memnuniyete ilişkin verileri de paylaşan Özlale, Türkiye'de kaliteli sağlık hizmetinden memnun olanların oranının yüzde 41, OECD ortalamasının ise yüzde 64 olduğunu belirtti.
Özlale, “Bizler YENİ Parti olarak sağlık hizmetlerinin nitelikli ve ücretsiz olmasını savunuyoruz. Oysa buraya baktığınız zaman hem cepten sağlık harcamaları bir yılda iki katına çıkıyor hem de kaliteli sağlık hizmetinden memnuniyet oranımız OECD ortalamasının yaklaşık üçte ikisi düzeyinde kalıyor.” dedi.
“RUH SAĞLIĞI HİZMETLERİNE AYRILAN PARAYLA BİR DAİRE ALAMAZSINIZ”
Ruh sağlığı hizmetlerine ayrılan bütçeyi de eleştiren Özlale, personel harcamaları çıkarıldığında bu alanda yalnızca 13,93 milyon lira kaldığını ifade etti.
Özlale, “Ruh sağlığı hizmetleri faaliyet kalemine baktık Sayın Bakanım. Burada personel harcamalarını çıkarttığınız zaman bu önemli kaleme, yani ruh sağlığı hizmetlerine ayırdığınız para sadece 13,93 milyon lira. Yani bu parayla bir daire alamazsınız. Ruh sağlığı hizmetlerinde personel giderlerini çıkarttığınız zaman geriye neredeyse hiçbir şey kalmıyor.” ifadelerini kullandı.
Ekonomik sorunların yaşandığı bir dönemde ruh sağlığı hizmetlerinin öneminin arttığını belirten Özlale, bu alandaki kaynakların yetersiz olduğunu savundu.
“GÜNDE 48 BEYAZ KOD BİLDİRİMİ YAPILIYOR”
Sağlık çalışanlarına yönelik şiddeti de gündeme getiren Özlale, günlük Beyaz Kod bildirimi sayısının 48 olduğunu belirterek Bakanlığın şiddeti önlemeye yönelik politikalarını sordu.
Özlale, “Beyaz Kod bildirimi günde 48 tane. Siz sağlık personelimize, sağlık çalışanlarımıza yönelik fiziksel şiddet konusunda herhangi bir açıklama yaptınız mı? Belki ben kaçırdım ama böyle bir açıklama duymadım. Bunu düşürmek için ne planlıyorsunuz?” dedi.
Hastane randevularına erişimde yaşanan sorunlara da değinen Özlale, Türk Tabipleri Birliğinin anketine göre hastaneden randevu alamadığı için aile hekimlerine yönelen hastaların oranının yüzde 87 olduğunu söyledi.
Özlale, “Bütün bunlar bizim sahada karşılaştığımız ama bütçede karşılığını göremediğimiz sorunlar olarak duruyor.” değerlendirmesinde bulundu.
“ONAYLANAN TUTARIN TAM BİN 90 KATI HARCAMA YAPILMIŞ”
Sağlık Bakanlığının tıbbi cihaz, malzeme ve ilaç alımlarına ilişkin bütçe verilerini gündeme taşıyan Özlale, 2025 yılında onaylanan tutarla gerçekleşen harcama arasında büyük bir fark bulunduğunu belirtti.
Özlale, “Şimdi buraya bakıyoruz. Tıbbi cihaz, malzeme ve ilaç alımı kaleminde 2025 yılında yapılan harcama, onaylanan tutarın bin 90 katı. Tam bin 90 katı! Yani onaylanan tutar 5 milyon lira, gerçekleşen harcama 5,45 milyar lira.” ifadelerini kullandı.
Harcama kaleminin ayrıntılarının incelenmesi gerektiğini belirten Özlale, gemilerden alınan sağlık resminin hastanelere tıbbi cihaz temininde bir ara hesap gibi kullanıldığı yönündeki değerlendirmesini paylaştı.
Özlale, “Sonra detaylara baktık. Burada şöyle bir durum var. Gemilerden alınan sağlık resmi, hastanelere cihaz almak için sanki bir ara hesap gibi kullanılıyor. Bu konuda bize bilgi verebilirseniz çok seviniriz. Çünkü burada onaylanan tutarla gerçekleşen gider arasında devasa bir fark var.” dedi.
Bütçe verilerinin ayrıntılı biçimde açıklanmasını isteyen Özlale, “Biz bütçede gördüğümüz verilerden ancak böyle bir değerlendirme yapabildik. Bu konuyu açıklığa kavuşturmanızı bekliyoruz.” ifadelerini kullandı.
“TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMUNA ÖZELLİKLE BAKTIK”
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun geçmiş yönetimine de değinen Özlale, kurumun eski yöneticilerinden Osman Arıkan Nacar'ın adının fon vurgunu iddiaları kapsamında gündeme geldiğini hatırlattı.
Özlale, “Maalesef Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, yolsuzluk ve rüşvet riskleri açısından özellikle denetlenmesi gereken bir kurum. Mesela geçmişte Tıbbi Cihaz Kurumunun başındaki kişi Osman Arıkan Nacar'dı. Bildiğiniz gibi fon vurgunu iddialarının tam ortasındaki isimlerden bir tanesi. O yüzden Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna özellikle baktık.” dedi.
Özlale, tıbbi cihaz ve ilaç alımlarına ilişkin harcama farklılıklarının açıklığa kavuşturulmasının kamu kaynaklarının denetimi açısından önem taşıdığını belirtti.
“732 MİLYAR LİRALIK GİDER, 34,7 MİLYAR LİRALIK ZARAR”
Sağlık Bakanlığına bağlı döner sermayeli işletmelerin mali durumuna da değinen Özlale, 2025 yılında bu işletmelerin toplam giderlerinin 732 milyar liraya, zararlarının ise 34,7 milyar liraya ulaştığını söyledi.
Özlale, “Önemli bir konu da şu Sayın Bakan. Döner sermayeli işletmelerin 2025 yılındaki zararı 34,7 milyar TL. Bunların giderleri ise 732 milyar lira.” ifadelerini kullandı.
Döner sermayeli işletmelerin harcamalarının Meclisin doğrudan bütçe denetimi dışında kaldığını savunan Özlale, mali zararların giderilmesine yönelik stratejileri sordu.
Özlale, “Yani baktığınız zaman 732 milyar liralık bir gider, Meclisin doğrudan bütçe denetiminin dışında kalan döner sermayeli işletmelerde gerçekleşiyor ve burada devasa bir zarar var. Bu zararı gidermek için attığınız adımlar, uygulayacağınız stratejiler nelerdir?” dedi.
“SAĞLIK BAKANLIĞI HER 10 SORUNUN 7'SİNE CEVAP VERMİYOR”
Sağlık Bakanlığının milletvekilleri tarafından verilen yazılı soru önergelerine yanıt verme oranını da eleştiren Özlale, toplam 3 bin 19 önergenin yüzde 69'unun cevapsız bırakıldığını belirtti.
Özlale, “Bize devamlı bilgi verirseniz çok seviniriz diyoruz ama bilgi alamıyoruz. Bakın, 3 bin 19 yazılı sorunun yüzde 69'u cevapsız bırakılmış. Yani maalesef Bakanlığınız her 10 sorunun 7'sine cevap vermiyor. Oysa bunlar bizim için önemli. Sağlık, Türkiye için ve bütün siyasi partiler için en önemli konulardan bir tanesi.” ifadelerini kullandı.
Yazılı soru önergelerinin Meclisin denetim faaliyetleri açısından önemine işaret eden Özlale, Bakanlığın milletvekillerinin sorularına daha açık ve somut yanıtlar vermesi gerektiğini söyledi.
“ŞEHİR HASTANELERİYLE İLGİLİ 61 SORU ÖNERGESİNİN HİÇBİRİNE YANIT ALAMADIK”
Şehir hastanelerine ilişkin soru önergelerinin tamamının yanıtsız kaldığını belirten Özlale, Sağlık Bakanlığından özellikle bu alandaki harcamalar ve uygulamalar konusunda bilgi talep etti.
Özlale, “Biz en azından önümüzdeki yasama döneminde, özellikle şehir hastaneleriyle ilgili sorduğumuz sorulara daha net, daha somut cevaplar vermenizi bekliyoruz. Mesela şehir hastanelerine ilişkin 61 tane soru önergesi vermişiz. Hiçbirine yanıt alamamışız.” dedi.
Sağlık Bakanlığının bütçe uygulamaları ve performans göstergelerine ilişkin eleştirilerini sıralayan Özlale, bağımlılıkla mücadele, sağlık personeli istihdamı, hekim göçü, koruyucu sağlık hizmetleri ve kamu harcamalarına ilişkin sorularının yanıtlanmasını istedi.
Özlale, konuşmasını “O bakımdan Bakanlığınızın bu konuda biraz daha duyarlı olmasını bekliyoruz. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.” sözleriyle tamamladı.
Tepkiniz Nedir?
Beğen
0
Beğenmiyorum
0
Aşk
0
Komik
0
Öfkeli
0
Üzgün
0
Vay
0